mehrdad tadjdini
تماس با من
پروفایل من
آرشیو وبلاگ
      چهار سوی تصویر (MEHRDAD TAJDINI PHOTO BLOG)
معماری و پنجره نویسنده: mehrdad tadjdini - پنجشنبه ۱٤ آذر ۱۳۸٧

photografer : mehrdad tadjdini

دریچه و شکافی بر دیوار و گاه سقف ساختمان ، برای تهویه و تأمین نور.

ویژگیهای پنجره ، از جمله شکل و اندازة آن ، و نحوة کاربردش ، بسته به شرایط اقلیمی و وضع فرهنگی هر منطقه متفاوت بوده است . واژة پنجره از Panjara سانسکریت به معنای قفس گرفته شده و در اردو به صورت Pinjra به همین معنا آمده است . این واژه به معنای دریچة مشبک احتمالاً از قرن چهارم به بعد وارد زبان فارسی شده است  و ظاهراً بعدها معنایی عام یافته و به هر نوع دریچه اعم از مشبک و غیرمشبک و با هر نوع جنس اطلاق شده است . در دورة زندیه و قاجاریه ، پنجره به معنای دریچه های مشبک فلزی به کار رفته است . واژة روزن ، از روچن پهلوی به معنای سوراخی که از آن نور و هوا داخل اتاق می شود، پیش از پنجره در زبان فارسی رایج بوده  و احتمالاً به دریچه های غیرمشبک اطلاق می شده است . در دوره های بعد انواع خاصی از پنجره ها را به این نام خوانده اند . واژة اُرسی نیز به نوعی پنجرة چوبی رایج در دورة زندیه و قاجاریه اطلاق می شود .

****************

فوتوگرافر : مهرداد تاجدینی

مکان عکاسی : کاشان،خانه ی عباسیان

دیدن عکس در سایز بزرگتر

http://www.treklens.com/viewphotos.php?l=5&p=472807


فوتوگرافر : مهرداد تاجدینی 

دیدن عکس در سایز بزرگتر

مکان عکاسی : خیابانهای کاشان

http://www.trekearth.com/viewphotos.php?l=5&p=654649

همچنین واژه هایی چون پاچنگ ، دارْاَفزین (پنجره هایی با صفحة مشبک چوبی ) فَخْرومَدْیَن (پنجره هایی با صفحة مشبک آجری ) در دورة زندیه و قاجاریه آمده است. پنجره در قلعه ها، قصرها، مساجد و بناهای عمومی برای گسترش زاویة دید از سمت خارج گشاد و بزرگ ، و برای ممانعت از تابش مستقیم نور خورشید از داخل تنگ و کوچک ساخته می شد. پنجرة باروهای قلاع و دژها که به مزغَل شهرت داشت ، از خارج تنگ و از داخل گشاد ساخته می شد . پیداست که احداث این نوع پنجره ها تنها در دیوارهای ضخیم ممکن بود. در معماری دورة امویان که از معماری یونانی و روم شرقی متأثر بوده است ، با پنجره های مشبک در مساجد بزرگ روبرو می شویم و پنجره از این دوره به بعد است که جنبة کاربردی -  تزیینی پیدا می کند و  با شبکه هایی از طرحهای هندسی و گیاهی سنگی و گچی پوشیده شده اند. معمولترین نوع پنجره در معماری ایران ، پنجره های دو لته (دو لنگه ) یا چند لته بود که هر لتة آن غالباً روی یک پاشنه و یک میلة چوبی در بالا و پایین می چرخید. در پنجره های چند لنگه ، گاهی یک یا چند لنگه را به صورت ثابت و شماری از لنگه ها را به صورت بازشو می ساختند ، گونه ای از پنجره ها را نیز به صورت قدی و از سطح کف اتاق یا اندکی بالاتر می ساختند که به در ـ پنجره معروف اند. بسیاری از پنجره های اتاقهای اصلی را به این صورت می ساختند تا هنگامی که روی زمین می نشستند، بتوانند فضای بیرون را ببینند. برخی از این گونه در ـ پنجره ها درِ ورودی اتاق نیز بود. در نواحی کویری غالباً اندازه و نوع اتاقها را با تعداد در یا در ـ پنجره های آنها (سه دری ، پنج دری و مانند آن ) مشخص می کردند. از انواع دیگر پنجره ، بیشتر در دوران زندیه و قاجاریه ، که از نظر هنری بسیار حائز اهمیت است ، نوعی پنجرة چوبی دو لنگه به نام اُرسی است . دربارة ریشة این واژه اختلاف نظر وجود دارد.  اور به معنای بالاست و اُرسی یعنی پنجره هایی با لنگه های بازشو بالارونده . این کلمه از ارو یا اروس ( arus ) پهلوی گرفته شده و به معنای سفید و روشنایی است (قس دهخدا، ذیل همین واژه ، که ارسی را برگرفته از کلمة روس دانسته است ). لنگه های این پنجره به جای حرکت بر حول محور پاشنه ، در درون یک چارچوب به سمت بالا و پایین حرکت می کند. ارسی غیر از چارچوب به سه قسمتِ آستانه ، طبقة پایین یعنی لنگه های بازشونده ، و قسمت بالا که مخفی کنندة لنگه هاست تقسیم می شود. قسمت بالا به صورت دو جداره ساخته می شود تا هنگامی که لنگه ها بالا کشیده می شوند در میان جداره ها پنهان شده منظرة نامناسبی به اتاق ندهد. ارسیها معمولاً یکی از اضلاع چهارگانة اتاق را تشکیل می داد و از کف اتاق تا سقف ادامه پیدا می کرد. سطح پنجره های ارسی غالباً از شبکه های چوبی با نقشهای هندسی بسیار ظریف و زیبا به صورت گره سازی یا قواره بندی و با استفاده از قطعه های شیشة رنگی یا ساده ساخته می شد . بنجامین در وصف این نوع پنجره در سفرنامة خود می نویسد: ایرانیان به جای آنکه برای اتاقهای خود به شیوة غربی چندین پنجره بسازند، همه را یکجا جمع کرده یک پنجرة بزرگ یا در که از سقف تا کف اتاق می رسد برای اتاق در نظر می گیرند و این پنجرة بزرگ را با قابهای مختلف به سه یا چهار قسمت تقسیم می کنند و در هر قسمت با به کاربردن شیشه های رنگی کوچک ، نمای خارجی و داخلی زیبایی برای اتاق فراهم می آورند. ارسی در شهرهای مختلف نامهای گوناگونی دارد؛ برای نمونه در یزد به «درهای شکم پاره » و در قزوین به «درهای چند چشم » موسوم است . از جمله بناهای دارای ارسی می توان به ارگ کریمخانی ، خانة محتشم ، بنای دیوانخانه و باغ دولت آباد اشاره کرد.

  نظرات ()
مطالب اخیر جزیره هرمز ، دره رنگین کمان رقص دلفین ها در خلیج همیشه فارس جزیره زیبای قشم - تنگه چاهکوه کوچه پس کوچه های کویر باغ صد خاطره خندید شهر من اصفهان دیدن آسمان آبی موزهٔ آذربایجان بقعه متبرکه امامزاده قاضی میر سعید (ع) درویش عبدالمجید طالقانی
کلمات کلیدی وبلاگ نگاهی به تهران (٤٩) پراکنش فرهنگ (٢۸) کوهپایه های البرز (٢٦) نگاهی به طالقان (٢٥) نگاهی به همدان (٢۱) نگاهی به طبیعت (٢٠) گفتگو با استاد (۱٩) بوی بهار (۱۸) نگاهی به کرمان (۱٦) نگاهی به تبریز (۱٦) نگاهی به اصفهان (۱٤) نگاهی به یزد (۱٤) نگاهی به دماوند (۱۳) نگاهی به کاشان (۱٢) نگاهی به نیشابور (۱۱) طبرستان (۱٠) لذت عکاسی (٩) نگاهی به مشهد (٩) نگاهی به اردکان (٩) نگاهی به شیراز (٩) نگاهی به نوروز (٩) نگاهی به قلعه ها (٩) نگاهی به جشن های ایرانیان (۸) نگاهی به پاییز (٧) عکسهای مفهومی (٧) نگاهی به مازندران (٦) نگاهی به کیش (٦) نگاهی به کرج (٦) ترانه پاییز (٦) عاشورا (٦) کاغذ دیواری (٦) نگاهی به اردبیل (٥) نگاهی به خلیج فارس (٥) نگاهی به فامنین (٥) نگاهی به حافظ (٥) نگاهی به ری (٤) امنیت خانواده در اینترنت (٤) نگاهی به شهرضا (٤) نگاهی به قرآن (٤) یک سبد آواز نو (٤) نگاهی به ماسوله (٤) آهنگ دل (٤) کوی و برزن (٤) تخت جمشید (۳) شهر الکترونیک (۳) سایتهای مفید (۳) شعر خدا (۳) نگاهی به نیاسر (۳) نگاهی به مرودشت (۳) تقویم 93 (۳) نگاهی به ماهان (۳) نگاهی به بم (٢) عکاسی در برف (٢) نگاهی به فیروزکوه (٢) نگاهی به البرز (٢) نگاهی به تابستان (٢) نگاهی به تاریخ (٢) نگاهی به فارس (٢) دشت است خلوتم (٢) نگاهی به ابیانه (٢) شب یلدا (٢) جنگلهای مازندران (٢) سفیدرود (٢) کشتی یونانی (٢) سکوت شب (٢) تپه های سیلک (٢) نور و رنگ (٢) امام حسین علیه السلام (٢) سفر آفتاب (۱) تک گل زرد (۱) دریاچه طالقان (۱) بقعه شیخ صفی (۱) نچرایست (۱) آلپ ایران (۱) نبرد نادر (۱) راز درخت (۱) مهر و شیر (۱) عید قربان (۱) عمارت کلاه فرنگی (۱) گلاب گیری (۱) سبلان (۱) جزیره کیش (۱) موتورهای جستجو (۱) ترافیک (۱) خوانندگان (۱) نگاهی به قزوین (۱) کوهپایه های زاگروس (۱) چک چک (۱) عکاسی پرتره (۱) روز جهانی هواپیمایی کشوری (۱) کتابخانه ملی تهران (۱) عید غدیر (۱) به رنگ آب (۱) سکوت صبح (۱) نگاهی به قم (۱) اطلاعات اگزیف (۱) نگاهی به ساری (۱) نگاهی به فریدونکنار (۱) نگاهی به میاندرود (۱) نگاهی به نکا (۱) نگاهی به گلوگاه (۱) نگاهی به جویبار (۱) نگاهی به زمستان (۱) نگاهی به عشایر (۱) نگاهی به پاسارگاد (۱) نگاهی به ورامین (۱) نگاهی به جمکران (۱) نگاهی به رودهن (۱) نگاهی به آباده (۱) نگاهی به قشم (۱) نگاهی به جزیره هنگام (۱) نگاهی به جزیره هرمز (۱)
دوستان من Fotothing IRAN PHOTOS mehrdad photo My Photos in akkasee My Photos in foto.ir My Photos in Photo.com.vn My Photos in photo.net My Photos in propicnet My Photos in TrekEarth My Photos in treklens My Photos in treknature My Photos in usefilm tadjdini-photoblog virtualtourist world press photo Yahoo!360 Weblog Photos آبرنگ فستیوال ابزار وب پارسی آفومار آهو نگار ایران GPS بارون نگار باشگاه عکاسان جوان آبرنگ پروپیک نت تهران24 چهار سوی تصویر تبیان چیلیک خانه عکاسان تبریز دوربین.نت دیکشینری اینترنتی(فارسی123) زوم سیزده عکاسی عکاسی آبگینه عکس :: شبکه خبر عكس 98 فرهنگ و مردم ایران کارگاه کلوپ عکس ایران کلوپ عکس ایران گوگل گروه عکاسی فانوس لغتنامه دهخدا و معين متن کامل قرآن محصولات عکاسی نیکون مردمک مرکز تجهیزات عکاسی حرفه ای مرکز دوربین دیجیتال موبایل فوتو نقشه راههای ایران نور نگار :: خانه دیجیتال هتلداري هوا شناسی شهرهای ایران عكس هفته شركت قطارهاي مسافربري رجا ميراث فرهنگی وگردشگری كشور مركز علمی و فرهنگی دانشجويان بيستون ارگ بم باغهای ايران اطلاعات گردشگری تركيه پايگاه داده های علوم زمين كشور هواشناسی ايران شبكه رزرواسيون هتل های ايران هتل های ايران هتل هاي تهران بو علي اطلاع رسانی شغلی خدمات الکترونیکی ایران ايرانيكا پرتال زیگور طراح قالب